Wednesday, August 12, 2020

NGƯỜI NGHÈO MẦN THƠ

 Tranh vẽ cảnh đồng quê 06 - cao 42cm, rộng 66cm | Tranh phong cảnh


 ____________________

CHÂN DIỆN MỤC

          Câu nói nghe chói tai! Người nghèo biết mần thơ sao? Sao lại không? Ca dao cũng là thơ chứ! các cụ coi khinh thơ con cóc, thơ bình dân, thơ với … thẩn!!!

     Nhưng quả thật có những câu phát xuất từ quê nghèo nhưng … nhưng … các cụ nghe … thì … hết hồn!

     Những câu dung tục, thô tục thì … vẫn cứ là thơ!

Có lẽ các cụ gọi những bài mình sáng tác là  … thi. Ừ, thì Thi vẫn cứ là Thơ nhưng … cao cấp hơn (?)

     Ông Trương Tửu chả biết có thần phục  mẫu quốc (?) không? Nhưng ông gọi Ca Dao là Kinh Thi Việt Nam!!!

     Cha mẹ ơi! Người nghèo nghe chữ Kinh  … thì hết hồn rồi! Bởi Kinh chỉ dành cho Phật Gia, Đạo Sĩ, Nho Sĩ!!!

      Quốc Sĩ vô song là ngươi Hàn Tín! Ông Hàn Tín chuyên giết người được … khoác chữ Sĩ! Ông Doãn Quốc Sĩ không làm thơ cũng xưng Quốc Sĩ???. Nhưng nòi chung, hình như có chữ SĨ thì người ta kính trọng!

     Dân nghèo chẳng bao giờ khoác trên vai chữ SĨ!

     Có những bài rõ ràng là của dân nghèo, rõ ràng là sáng tác từ  quê … nhưng rất hay, rõ ràng là từ người có học, nhưng … học lóm!!!

     Đặc biệt là con … cò! Con cò thân thiết với dân quê Việt Nam lắm! Có ông sưu tầm những bài về con cò! Không biết mấy trăm bài, hay lắm!

                           Con cò đậu cọc cầu ao

                    Ăn sung sung chát ăn đào đào chua

                           Chiều chiều ra đứng cổng chùa

                    Trông lên Hà Nội thấy vua đúc tiền

                           Ruộng tư điền không ai cầy cấy

                    Liệu cô mình ở vậy được chăng

                           Mười lăm cửa bể anh đã đóng đăng

                    Cửa nào lắm cá anh quăng chài vào

                           Anh quăng phải ngọn cái con sông đào

                                   Vừa sâu vừa chảy

                                   Anh bỏ anh đi

                            Kén vợ đã bẩy năm nay

                          Tình cờ anh gặp nàng đây

                    Như cá gặp nước như mây gặp rồng

                       Mây gặp rổng bát văn bát vũ

                       Cá gặp nước con ngược con suôi

                                Chồng Nam vợ Băc em ơi

                         Sao em không kiếm một người như anh

                                Chim vàng đậu đám cỏ xanh

                         Kìa kìa chim phượng đỗ cành dâu da

                                  Ta thương người, người chẳng thương ta

                        Cành kiêu kiêu bổng cành na na chìm

     Bài ca rất hay, nhiều tâm sự, có hồn thơ! Chả biết tâm sự hỗn độn như thế nào nhưng cứ là thơ, là ca!!!

     Người nghèo cũng biết thả thơ ca vào nghề ươm tơ, nghề buôn chè Tầu :

                                    Cô kia thắt giải lưng xanh

                            Có về Nam định với anh thì về

                                    Nam Định có bến đò chè

                            Có tầu Ngô Khách có nghề ươm tơ

                                    Ươm tơ phải giữ mối tơ

                            Một trăm mối đứt phải chờ mối anh

     Dân nghèo khoái nói về con chim, con cá, con … chó!

                                    Sông dài cá lội biệt tăm

                             Phải duyên chồng vợ, ngàn năm cũng chờ

Con ngựa thì :  Tuấn mã phi nước đại qua cửa quan lớn. Đúng lúc bà lớn đánh địt … Ngựa phi qua phi lại ba vòng mà lỗ đít bà lớn chưa khít (?)

Con chó thì :

                                   Khi nằm với vợ thì phải đứng

                                   Quanh năm chẳng được chén chè Tầu.

A Ha!  Thơ người nghèo nhiều sắc thái quá. Nhiều mầu sắc, nhiều tâm sự, nhiều tưởng tượng quá ta!!!

     Người nghèo chỉ mua vui cho người giầu thôi … chẳng có tài vật gì để … trả ơn!!!

                                      Ơn này biết lấy gì mà trả

                               Xin quỳ hai gối chống hai tay

Nhất là những người diễn viên (chả biết giầu hay nghèo, dĩ nhiên người ta liệt vào hạng nghèo!) Những ứng khẩu của các ông này chẳng được kể là thơ.

                                       Vua chèo còn chẳng ra chi

                               Quan chèo đi nữa khác chi thằng hề

Cụ Nguyễn Khuyến đã mượn lời vợ người phường chèo. Còn tôi, tôi đã gặp một anh Kép có hồn thơ (!)

                                           Tôi là anh kép Minh Tơ

                                    Tôi đi quân dịch lơ mơ bên rừng

                                           Gặp cô bán rượu tôi ưng

                                     Tôi dắt vào rừng uống rượu với tôi

                                          Uống xong quên cả đất trời

                                      Miệng thơm mùi rượu hai người ngủ chung

                                           Giữa rừng căng một chiếc mùng

                                      Chiều xuân gió lộng đì đùng súng vang   

 

                                                                                           C.D.M.                     

No comments: