_______________
Không biết khởi thủy từ bao
giờ, con người đã chế tạo ra cái cân để dùng trong đời sống. Có thể ban đầu người
ta chỉ dùng cặp mắt để so sánh, định lượng, nên trong ca dao mới có câu: “Con mắt
là mặt đồng cân”.
Vì đời sống có qúa nhiều nhu
cầu, mà nhu cầu lại thay đổi theo không gian và thời gian, cũng là để thỏa mãn đôi
đàng : Hòn đất ném đi, hòn chì ném lại nên nhu cầu cân, đo, đong, đếm theo thời
gian bám chặt lấy cuộc sống.
Vừa lọt lòng mẹ ra là các bà
mụ ở vùng thôn quê, không có trạm xá hay phòng hộ sinh với kinh nghiệm là có thể
phán đứa bé sinh ra được mấy cân (ký), không xa với thực tế là bao nhiêu. Còn ở
thành thị, nơi sức khỏe được chăm lo kỹ hơn thì đứa bé sau khi cô nữ hộ sinh cắt
cuống rốn, lau chùi sạch sẽ là được đặt lên bàn cân ngay thôi. May mắn cho những
bà mẹ có con sinh ra bình thường thì thở phào nhẹ nhõm, còn chẳng may thiếu tháng,
thiếu ngày, cân chẳng được bao nhiêu, phải cho vào lồng kính nuôi tiếp thì ngày
đêm theo nhịp thở của đứa con mà phập phồng lo lắng. Từ đó lớn lên cái cân cứ bám
sát cuộc đời, đi đâu cũng thấy, thấy hàng ngày, hàng giờ, kể ra thì tràng giang
đại hải. Ở đây người viết chỉ đề cập đến một giai đoạn" cải tạo" của quân cán chính
niềm Nam sau 30-04-1975.